۹ اکتبر ۲۰۲۶- پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ (T1D) تقریباً دو برابر بیشتر از افراد بدون دیابت در معرض خطر ابتلا به بیماری‌های دمیلینه‌کننده، از جمله ام‌اس (MS)، قرار دارند.
علاوه بر این، یافته‌های حاصل از دو پایگاه داده بزرگ در آمریکا نشان داد که بروز بیماری‌های دمیلینه‌کننده در زنان مبتلا به دیابت نوع ۱ نسبت به مردان مبتلا به این بیماری، بیشتر بوده است.
دکتر ماتیو لامی، فارماکواپیدمیولوژیست در شرکت سانوفی، در نشست سالانه ۲۰۲۶ انجمن اروپایی مطالعه دیابت (EASD)، گفت: «این یافته‌ها نیاز به تقویت پایش بیماران دیابت نوع ۱ برای بیماری‌های دمیلینه‌کننده، به‌ویژه در زنان را دوچندان می‌کند.»
دکتر لامی اشاره کرد که مطالعات پیشین، دیابت نوع ۱ را با سایر بیماری‌های خودایمنی از جمله ام‌اس مرتبط دانسته بودند، اما تصور می‌شود این نخستین مطالعه‌ای است که این ارتباط را در تمام سنین و برای سایر بیماری‌های دمیلینه‌کننده غیر از ام‌اس بررسی کرده است.
یک مطالعه مشاهده‌ای گذشته‌نگر
این مطالعه مشاهده‌ای گذشته‌نگر از داده‌های دو پایگاه داده بزرگ و مستقل در آمریکا شامل داده‌های MarketScan Commercialو Medicare(برای دوره ۲۰۱۶-۲۰۲۳) و سوابق الکترونیک سلامت TriNetX(برای دوره ۲۰۱۷-۲۰۲۴) استفاده کرد. در MarketScan، مجموع ۸۴,۷۰۴ فرد مبتلا به دیابت نوع ۱ با همان تعداد افراد بدون دیابت یا بدون بیماری‌های دمیلینه‌کننده قبلی که در همان سال تقویمی دیده شده بودند، همسان‌سازی شدند؛ در حالی که در TriNetX، مجموع ۱۷۶,۱۰۰ فرد در هر گروه همسان‌سازی و مقایسه شدند. میانگین سنی در هر دو گروه حدود ۳۶ سال بود و تعداد مردان و زنان تقریباً برابر بود.
نرخ کلی بروز بیماری‌های دمیلینه‌کننده در هر ۱۰۰,۰۰۰ سال-بیمار در MarketScan، در میان افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ برابر با 81.55 در مقایسه با 56.29 در افراد بدون دیابت بود که منجر به یک نسبت نرخ بروز (IRR) تعدیل‌شده معنی‌دار 1.76 شد.
در TriNetX، این تفاوت نیز معنی‌دار بود (77.54 در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ در مقایسه با 42.61 در افراد بدون دیابت) که منجر به IRRتعدیل‌شده 1.86 گردید. دکتر لامی گفت: «این نشان‌دهنده تقریباً دو برابر شدن خطر ابتلا به بیماری‌های دمیلینه‌کننده در صورت ابتلا به دیابت نوع ۱ است.»
یافته‌های مشابهی در زیرگروه‌ها مشاهده شد. ام‌اس در MarketScanدارای IRR تعدیل‌شده 1.71 و در TriNetXدارای 1.74 بود. برای سایر بیماری‌های دمیلینه‌کننده حاد منتشر، IRRدر MarketScanو TriNetXبه ترتیب صفر و 1.81 و برای سایر بیماری‌های دمیلینه‌کننده سیستم عصبی مرکزی، 1.78 و 2.17 بود. دکتر لامی خاطرنشان کرد که تمام تفاوت‌ها به جز بیماری‌های دمیلینه‌کننده حاد منتشر، معنی‌دار بودند، هرچند تعداد کل وقایع در آن گروه کوچک بود. تحلیل‌های جنسیتی نشان داد که زنان به طور معنی‌داری در معرض خطر بیشتری برای تمام بیماری‌های دمیلینه‌کننده قرار دارند (110.37 در برابر 56.28 در هر ۱۰۰,۰۰۰ سال-بیمار در MarketScanو 98.23 در برابر 56.24 در هر ۱۰۰,۰۰۰ سال-بیمار در TriNetX) و این خطر به طور خاص برای ام‌اس نیز صادق بود. دکتر لامی تأکید کرد: «این الگو در جمعیت غیردیابتی و همچنین در جمعیت دیابت نوع ۱ مشاهده می‌شود.»
نیاز به هوشیاری بیشتر بالینی
پس از سخنرانی دکتر لامی، یکی از حضار از اسلوونی در مورد نتایج این تحقیقات، گفت: «من به خاطر این مطالعه به شما تبریک می‌گویم، زیرا فکر می‌کنم در کار بالینی، ما نسبت به این بیماری چندان هوشیار نیستیم. من چندین بیمار داشته‌ام که از خستگی مداوم شکایت می‌کردند. این می‌تواند در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ شایع باشد. ما واقعاً باید نسبت به ام‌اس و بیماری‌های مشابه هوشیار باشیم، بنابراین از اینکه ما را مطلع کردید بسیار سپاسگزارم.»
دکتر الهان ساتمان، استاد پزشکی داخلی و غدد در دانشکده پزشکی استانبول در دانشگاه استانبول ترکیه، گفت: «امروزه ام‌اس و سایر بیماری‌های دمیلینه‌کننده در حال افزایش هستند. همان‌طور که یکی از حضار گفت، من بسیاری از بیماران دیابت نوع ۱ را می‌بینم که از خستگی شکایت دارند. ما قبلاً فکر می‌کردیم که آن‌ها افسرده هستند و آن‌ها را به کلینیک روان‌پزشکی رابط ارجاع می‌دادیم. اکنون فکر می‌کنم این موضوع واقعاً نیاز به بررسی دارد، ما باید در این مورد آگاه‌تر باشیم و باید به حرف بیماران گوش دهیم و خستگی و گزگز را نادیده نگیریم.»
منبع:
https://www.medscape.com/viewarticle/demyelinating-disease-risk-doubles-type-1-diabetes-2026a10011xw?src=